کمکهای اولیه در آسیب های دستگاه اسکلتی – عضلانی

  • تیر ۲۵, ۱۳۹۶
  • نوشته توسط علی احمدیان

کمک‌های اولیه برای تمام آسیب‌های اسکلتی ( شکستگی، در رفتگی و پیچ خوردگی ) یکسان است و شامل مراحل زیر می‌باشد:

۱- با حفظ خونسردی، صحنه حادثه را ارزیابی و درخواست کمک می‌کنید.

۲- وضعیت تنفسی و هوشیاری مصدوم را کنترل کنید.

۳- تمامی زخم‌های باز را با گاز استریل بپوشانید و خونریزی را کنترل کنید.

۴- اگر آسیب یا علامت واضحی وجود ندارد، ولی مصدوم از درد شکایت دارد، همیشه مبنا را بر وجود شدیدترین آسیب اسکلتی یعنی شکستگی بگذارید و اقدامات لازم را انجام دهید.

۵- از اقدام برای جا انداختن موارد شکستگی یا در رفتگی به شدت پرهیز کنید . به علاوه اگر سر استخوان شکسته از زخم بیرون زده است، سعی در فرو بردن آن به درون زخم نداشته باشید. بلکه آن را با روش مناسب، پانسمان و بانداژ کنید و سپس عضو صدمه دیده را با روش صحیح آتل‌بندی و بی حرکت کنید.

معاینه دستگاه اسکلتی – عضلانی

علائم و نشانه‌های آسیب به دستگاه اسکلتی – عضلانی

۱- درد در محل آسیب                                 ۲- زخم باز یا بسته                                 ۳- تورم شدید

۴- تغییر شکل عضو صدمه دیده                   ۵- دردناک بودن محل آسیب هنگام لمس (حساسیت به لمس)

۶- عدم توانایی یا عدم تمایل بیمار به حرکت دادن عضو

توجه: دربرخی موارد شکستگی که شدت ضربه باعث جدا شدن دو قطعه استخوان از یکدیگر می‌گردد، ممکن است علامت دیگری نیز علاوه بر علائم یاد شده وجود داشته باشد که این علامت شنیدن صدای سائیده شدن دو انتهای شکسته‌ی استخوان به یکدیگر یا احساس این حالت توسط خود است. این علامت به هنگام حرکت دادن عضو صدمه دیده توسط خود مصدوم یا دیگران ایجاد می‌شود و به طور معمول با درد بسیار شدیدی نیز همراه است. اما به هیچ وجه نباید از حرکت دادن عضو آسیب دیده و ایجاد چنین صدایی برای تأیید وجود شکستگی استفاده کرد. در این حالت احتمال صدمه به عروق، اعصاب، ماهیچه و دیگر بافت‌های اطراف استخوان شکسته بسیار زیاد می‌باشد و به همین علت باید عضو صدمه دیده را در اسرع وقت آتل‌بندی و بی‌حرکت کرد.

معاینه دستگاه اسکلتی – عضلانی

۱-      معاینه‌ی عمومی بیمار از نظر آسیب سایر قسمت‌های مهم بدن مطابق روش ارزیابی بیمار

۲-      معاینه اندام آسیب دیده

۳-      بررسی گردش خون و حس در اندام آسیب دیده (پر شدگی مویرگی)

معاینه اندام آسیب دیده:

امدادگر ابتدا باید اندام را به طور کامل مشاهده و بررسی و شکل آن را با اندام طرف مقابل مقایسه کند. برای این کار ابتدا لباس‌های روی اندام را از محل درز لباس باز یا قیچی کنید و سپس آن‌ها را از روی اندام صدمه دیده کنار بزنید. به هیچ وجه سعی در خارج کردن یا در آوردن لباس مصدوم به روش معمول را نداشته باشید. زیرا ممکن است باعث تشدید صدمه به مصدوم شود.

 در مشاهده به دنبال علائم و نشانه‌های زیر بگردید:

۱- زخم باز                   ۲- زخم بسته یا کبودی             ۳- تغییر شکل                          ۴- تورم

وجود هر کدام از این علائم را به‌عنوان آسیب قلمداد کنید و کمک‌های اولیه مناسب را انجام دهید. برای معاینه‌ی سایر قسمت‌های مشکوک، اندام را از بالا تا پایین به صورت حلقوی و یا دو دست به ملایمت فشار دهید. احساس هرگونه درد به هنگام لمس، راهنمای مهمی جهت شک به امکان وجود آسیب است.

در مورد حس اندام از بیمار سئوال کنید. آیا احساس مورمور شدن یا کرختی دارد؟ این علائم می‌تواند نشانه آسیب یا عصب خون‌رسانی اندام باشد. اگر در نهایت هیچ کدام از علائم یاد شده مشاهده نشد، از بیمار بخواهید تا اندام را به آرامی و با احتیاط حرکت دهد. بروز درد به هنگام حرکت دادن عضو نیز می‌تواند نشانه‌ی وجود صدمه و آسیب اسکلتی باشد.

توجه: در صورت وجود هر کدام از علائم یاد شده، از تکان دادن عضو یا درخواست از مصدوم برای حرکت دادن عضو به شدت پرهیز کنید.

وضعیت گردش خون و حس اندام آسیب دیده به‌وسیله عوامل زیر بررسی می‌شود:

۱- نبض اندام       ۲- پرشدگی مجدد مویرگی     ۳- رنگ و حرارت اندام       ۴- حس اندام       ۵- حرکت اندام

انواع آسیب‌های وارده به دستگاه عضلانی

در مواردی که شک به دررفتگی یا پیچ خوردگی نیز وجود دارد، باید درست مثل موارد شکستگی عمل کنید و اقدامات لازم جهت بی‌حرکت کردن عضو را انجام دهید. استفاده از کمپرس آب سرد از تورم بیشتر و درد می‌کاهد. به یاد داشته باشید که در این موارد نیز آتل‌بندی و بی‌حرکت کردن عضو لازم است.

در کل بی‌حرکت کردن عضو آسیب دیده، اصل مهم و اساسی در موارد شکستگی‌ها و دیگر آسیب‌های اسکلتی می‌باشد. برای این منظور از وسیله‌ای به نام آتل استفاده می‌شود.

شکستگی جمجمه، دنده‌ها، ستون فقرات، لگن و ران شکستگی‌های خطرناکی هستند که به مراقبت‌های ویژه نیاز دارند.

شکستگی جمجمه می‌تواند با خونریزی داخل جمجمه‌ای یا ضربه مغزی همراه باشد. بنابراین باید سطح هوشیاری مصدوم، وضعیت تنفس و گردش خون، واکنش تقارن مردمک‌ها و حس و حرکت اندام‌ها را بررسی کرد و در صورت لزوم و کمک‌های اولیه مناسب را برای مصدوم انجام داد. در این موارد ثابت کردن سر و گردن را فراموش نکنید.

شکستگی دنده‌ها گاهی با آسیب به ریه، قلب، کبد یا طحال همراه است. به تنفس، نبض و فشار خون مصدوم توجه کنید و دنبال علائم خونریزی داخلی باشید.

شکستگی لگن و ران به علت مجاورت با رگ‌های خونی بزرگ همیشه با خطر خونریزی شدید داخلی و حتی مرگ مصدوم همراه هستند. همچنین خطر دیررس دیگر حرکت چربی در خون (آمبولی چربی) به دنبال این شکستگی‌ها (به ویژه شکستگی استخوان ران) و انسداد رگ‌های ریه است که معمولاً در عرض ۲۴ تا ۷۲ ساعت بعد از شکستگی روی می‌دهد و با سرفه، تنگی نفس، احساس بی‌قراری، اضطراب، تند شدن تنفس و نبض مصدوم و علائم شوک همراه است. آتل‌بندی و ثابت کردن سریع شکستگی ران بلافاصله پس از وقوع حادثه، احتمال بروز این عارضه‌ی خطرناک را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

لگن در برگیرنده اندام‌های ادراری – تناسلی است و شکستن لگن خطر آسیب به این اندام‌ها را در بر دارد.

شکستگی مهره‌های ستون فقرات (به ویژه مهره‌های گردنی) از اهمیت بالایی برخوردار است و نیاز به مراقبت‌های خاص دارد. بنابراین به علائم و نشانه‌های آسیب به ستون فقرات (مثل زخم، کبودی یا سایر علائم ضربه به سر، گردن و ستون فقرات، دردناک بودن ستون فقرات هنگام لمس، ضعف، فلج یا عدم توانایی در حرکت دادن اندام‌ها و از دست دادن حس یا مورمور شدن قسمتی از بدن در زیر ناحیه صدمه دیده) توجه کنید و در صورت لزوم کمک‌های اولیه زیر را برای مصدوم انجام دهید:

۱- مصدوم را در وضعیت ثابت نگه دارید و از هر گونه جابه جایی مصدوم به شدت پرهیز کنید.

۲- به سطح هوشیاری، راه هوایی، تنفس و گردش خون مصدوم توجه کنید. تنفس این بیماران ممکن است به صورت شکمی باشد (بالا و پایین آمدن شکم با هر بار تنفس)

۳- نبض، حس و حرکت اندام‌ها رابررسی کنید.

۴- کمک‌های اولیه را برای سایر عوارض و صدمات جدی مصدوم را انجام دهید.

۵- جز برای انجام احیای قلبی –ریوی یا دور کردن مصدوم از محل ناامن و خطرناک، اقدام به جابجایی مصدوم نکنید.

۶- با کمک تخته کمری کوتاه یا بلند، ستون مهره‌های مصدوم را ثابت کنید.

۷-  تا رسیدن نیروهای امدادی به محل، از هرگونه جابه جایی مصدوم به شدت خودداری کنید و به ارزیابی مداوم و یادداشت علائم حیاتی وی ادامه دهید.

انواع آسیب‌های وارده به دستگاه اسکلتی

چگونه آسیب به استخوان‌ها (دستگاه اسکلتی – عضلانی)

۱-      ضربه مستقیم

۲-      ضربه غیرمستقیم مانند افتادن روی بازو که باعث شکستگی ترقوه می‌شود.

۳-      نیروی چرخشی: پیچ خوردن پا هنگام دویدن یا اسکی و آسیب به فاصل و شکستگی استخوان‌ها

چگونگی آسیب‌های وارده به دستگاه اسکلتی

۱- شکستگی                                                     ۲- دررفتگی                                 ۳- پیچ خوردگی

انواع شکستگی

شکستگی باز: هرگاه در ناحیه‌ی دچار شکستگی زخمی وجود داشته باشد که با محل شکستگی استخوان مرتبط باشد، به‌طوری که باعث شود تا محل شکستگی با محیط بیرون ارتباط داشته باشد، به آن شکستگی باز اطلاق می‌شود. این مسئله باعث افزایش خطر عفونت در محل شکستگی می‌گردد.

شکستگی بسته:  در این نوع شکستگی‌ها علیرغم شکسته شدن استخوان پوست سالم است (زخم بسته) و به این علت شکستگی بسته نام دارد.

در شکستگی باز به علت احتمال ورود میکروب، امکان بروز عفونت‌های شدید بیشتر از شکستگی بسته می‌باشد.

دررفتگی: هرگاه دو سطح استخوانی که در محل مفصل روبروی هم قرار می‌گیرند به‌طور کامل یا ناقص از محل خود جابجا می‌شوند، به این حالت دررفتگی گفته می‌شود. این حالت معمولاً با پارگی و آسیب به رباط‌های نگه دارنده اطراف مفصل همراه است. حرکت دادن محل دررفتگی همانند شکستگی بسیار دردناک و گاهی غیر عملی است. برای پیشگیری از آسیب به اعصاب و رگ‌های خونی و همچنین کاهش درد مصدوم باید مانع از حرکت مفصل شوید (آتل بندی)

پیچ خوردگی: آسیبی است که به علت کشیده شدن بیش از حد رباط‌های محافظ مفاصل به وجود می‌آید. در موارد پیچ خوردگی نیز برای کاهش درد مصدوم و جلوگیری ار ایجاد آسیب بیشتر، باید در اسرع وقت اقدام به بی‌حرکت کردن عضو صدمه دیده کنید  (آتل بندی)

 

 

                                
نوشته های مرتبط